slajd 2

Żyto mieszańcowe

Żyto mieszańcowe Żyto mieszańcowe odznacza się bardzo dobrą przydatnością na cele konsumpcyjne, w przeciwieństwie do odmian populacyjnych żyta. Dzięki dużej odporności na porastanie, odmiany mieszańcowe dłużej utrzymują odpowiednie parametry, nawet podczas przedłużających się żniw, co pozytywnie wpływa na liczbę opadania.

Odmiany mieszańcowe odznaczają się również małą podatnością na sporysz. Ziarno żyta na cele konsumpcyjne nie może zawierać więcej niż 0,05% sklerocji sporyszu. Jest to bardzo rygorystyczna norma i podczas niesprzyjającej pogody podczas kwitnienia, odmiany populacyjne mogą nie spełnić tych wymogów.
Żyto mieszańcowe można uprawiać na słabych glebach, podobnie jak żyto populacyjne. Jednak ze względu na swoją specyfikację, widoczny efekt plonotwórczy żyto uwydatnia dopiero na lepszych glebach klasy IV, III. Według badań PDO, plony żyta mieszańcowego mogą dochodzić do 6,5 t/ha, przy tradycyjnej uprawie, oraz do 8 t/ha przy metodzie intensywnej. W porównaniu z pszenicą ozimą cechuje się lepszą tolerancją na niekorzystne warunki klimatyczno-glebowe.
Siew żyta mieszańcowego należy wykonać w optymalnym terminie dla danego rejonu kraju, odmiany te są mało tolerancyjne na opóźnienia w siewie, co przekłada się na znaczne obniżenie plonu ziarna oraz pogorszenie jakości plonu. Gęstość siewu zależy od rodzaju gleby oraz terminu siewu (tab. 1). Siew należy wykonać na głębokość około 2 – 3 cm, głębsze umieszczenie nasion w glebie może znacznie osłabić i opóźnić wschody roślin.
Do uzyskania wysokiego plonu o odpowiedniej jakości, żyto mieszańcowe potrzebuje co najmniej 3 dawek azotu – podobnie jak pszenica. Jesienne nawożenie azotem należy ograniczyć do 20 – 30 kg N/ha, w zależności od zasobności gleby. Większe dawki mogą spowodować zbyt intensywne rozwinięcie się łanu, a to może prowadzić do zmniejszenia zimotrwałości. Wiosną stosujemy azot w trzech dawkach, pierwszą dawkę należy zastosować na początku ruszenia wegetacji 40 – 60 kg N/ha. Przed ustaleniem optymalnej dawki, należy wziąć pod uwagę stopień rozkrzewienia roślin oraz zasobność gleby w składniki pokarmowe. Na słabych stanowiskach, gdzie rośliny są słabo rozkrzewione, należy zastosować wyższe dawki. Na lepszych stanowiskach, z silnie rozkrzewionymi roślinami - 5 – 10 pędów, stosujemy niższe dawki. Drugą dawkę stosujemy przed początkiem fazy strzelania w źdźbło (BBCH 31/32), w dawce około 30 – 40 kg N/ha, w zależności od stanu uprawy. Ostatnią - trzecią dawkę, stosujemy pod koniec strzelania w źdźbło, ale jeszcze przed początkiem kwitnienia (BBCH 39/49), w dawce około 40 – 50 kg N/ha. Do nawożenia żyta mieszańcowego najlepiej stosować azot w formie RSM, saletry amonowej lub mocznika.
W uprawie żyta mieszańcowego - ze względu na wczesny i stosunkowo rzadki siew, walkę z chwastami należy przeprowadzić już jesienią. Wiąże się to również ze względami ekonomicznymi gdyż chwasty pozostawione na polu trudniej zwalczyć wiosną. Podczas wiosennego zwalczania chwastów może pojawić się dodatkowy problem, związany z brakiem odpowiedniego preparatu, gdyż większość z nich zarejestrowana jest do końca fazy krzewienia, a żyto ze względu na swoją specyfikację, wiosną szybko przechodzi do fazy strzelania w źdźbło. Wówczas stosując nieodpowiednie preparaty możemy doprowadzić do uszkodzenia roślin.
Żyto mieszańcowe ze względu na długość źdźbła oraz konieczność stosowania większej dawki azotu, wymaga stosowania regulatorów wzrostu. Dotyczy to głównie dobrze zagęszczonych łanów, gdzie na 1 m2 znajduje się ponad 800 źdźbeł. Kluczowy staje się wówczas pierwszy zabieg w końcowej fazie krzewienia się, co gwarantuje uzyskanie stabilnej podstawy źdźbła. Podczas wykonywania zabiegu należy uwzględnić stan plantacji oraz warunki panujące na polu: temperaturę powietrza, wilgotność gleby oraz nasłonecznienie. Drugi zabieg można wykonać w fazie końca strzelania w źdźbło (BBCH 37/39).
Przy uprawie żyta mieszańcowego konieczne jest zastosowanie przynajmniej 1 zabiegu fungicydowego, a przy niekorzystnych warunkach pogodowych, nawet dwukrotnie. Ochrona plantacji przed chorobami grzybowymi odwdzięcza się znaczną zwyżką plonu.

Termin Norma wysiewu
Wczesny 140 – 190 roślin /m2
Optymalny 190 – 220 roślin/m2
Opóźniony 220 – 300 roślin/m2